پرینت

اختلالات روانی کودکان را جدی بگیریم

در مواجهه با مراجعان و اغلب افراد جامعه اغلب اینطور مشاهده می‌کنیم که تصور می‌شود فقط بزرگسالان هستند که دچار مشکلات روحی و روانی می‌شوند و اگر به آنها گفته شود که کودکان هم دچار اختلالات روانی می‌شوند با تعجب والدین رو به رو می‌شویم.

سیما فردوسی

این در حالی است که کودکان نیز مانند بزرگسالان از لحاظ روحی دچار مشکل می‌شوند ولی چون سنشان کم است این را نمی‌توانند به درستی بروز دهند و این مشکلات روحی جدی تلقی نمی‌شود.

اطلاع رسانی ناکافی راجع به بیماریهای روانی کودکان باعث شده هنگامی که کودک یا نوجوان به مشکلات روحی دچار شده باشد این مسائل به پای بیماری جسمی، بهانه گیری، بدخلقی و شیطنت کودکانه گذاشته شود و پدر و مادرها احساس نگرانی نکنند و فکر کنند لازم نیست به مشاور و روانشناس مراجعه کنند.

بعضی از این اختلالات علائم مشابه بزرگسالان دارد و بعضی از آنها نه. به همین جهت گاهی تشخیص این که کدام علامت در کدام اختلال قرار می‌گیرد کار ساده‌ای نیست و حتما باید نظر متخصص در این زمینه وجود داشته باشد اما به طور کلی والدین و مسوولان مدارس باید نسبت به تغییرات رفتاری کودکان و نوجوانان حساس باشند؛ به طور مثال هنگامی که کودکان خلق و خوی تند پیدا کنند، بی انگیزه، بی توجه و بی تفاوت شوند، ترسهای بی‌مورد پیدا کرده و وسواسی شوند می‌تواند نشانه هایی باشد که باید به متخصص مراجعه کرد.

اما درباره این سوال که بسیار پرسیده می‌شود که ریشه این اختلالات کجاست باید گفت تقریبا تمام اختلالات کودکان علت محیطی دارد؛ هنگامی که در خانه مدام شاهد دعوای والدین باشد و محیط امنی وجود نداشته باشد برای کودک ترسهای مکرر به وجود می‌آید که تبعات دارد و یا در مدرسه رفتار نادرست آموزگار میتواند باعث این اختلال شود. با توجه به این مساله با ایجاد محیط امن در خانه و مدرسه و دادن حمایت‌های لازم به کودکان و نوجوانان و وقت گذراندن با آنها و توجه نشان دادن به آنها می‌توان از بروز بسیاری از مشکلات روحی و روانی کودکان جلوگیری کرد.

یکی دیگر از مسائلی که روز به روز بیشتر کودکان را درگیر می‌کند و لازم است خانواده‌ها به آن توجه کنند استفاده آنها از اینترنت، محصولات کامپیوتری و فیلم‌ها و سی‌دی‌های انیمیشنی است. این بازی‌ها و فیلم‌ها همانطور که می‌توانند اثرات مثبت داشته باشند و ذهن کودکان را به فعالیت وادارند، تاثیرات منفی نیز دارند و می‌توانند به پرخاشگری و بروز حالات تهاجمی در کودکان منجر شوند. از این رو والدین باید با محدود کردن ساعات استفاده کودکان از این بازی‌ها مانع به وجود آمدن چنین حالاتی در آنها شوند. خانواده‌ها باید هشدارها را جدی گرفته و با قانونمند کردن خانواده و مدیریت زمان برای فرزندانشان درباره استفاده از کامپیوتر و بازیهای کامپیوتری در روز به آنها اجازه استفاده بیش از حد از چنین وسایلی را ندهند و مانع وابستگی آنها به این وسایل و پدید آمدن بیماری‌های جسمی و روحی در آنها شوند.

منبع : خبر آنلاین

پرینت

چگونه از آزار جنسی کودکان جلوگیری کنیم؟

شیرزاد عبداللهی

مادر در حالی که کوله پشتی پسر ده ساله اش را روی دوش او می اندازد با نگرانی می گوید: "مواظب خودت باش" !... و کودک با نگاهی معصوم وارد کوچه می شود. تا مدرسه راهی نیست اما پیمودن همین فاصله کوتاه هم گاهی بی خطر نیست. کودکان به دلیل موقعیت سنی ، از همه خطراتی که در کمین آنها است آگاهی ندارند و به همین دلیل باید از سوی خانواده ، قانون و دولت باید مورد حمایت قرار گیرند. کودکان ضعیف ترند و به همین دلیل در همه جای دنیا کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض آسیب های روحی و جسمی و از همه مهم تر در معرض سوء استفاده های گوناگون بزرگترها قرار دارند.

 اگر فکر می کنید که فرزند پسر شما به دلیل پسر بودن کمتر در معرض آسیب های اجتماعی است ، اشتباه می کنید. اگر فکر می کنید فرزند شما یک مورد استثنایی است و حادثه ای او را تهدید نمی کند بیش از حد خوش بین هستید. در کشور ما آمار قابل اتکایی از کودکان آسیب دیده در خانواده و مدرسه و خیابان در دست نیست. بحث صریح در این خصوص هم با واکنش مواجه می شود. اما نمی توان منکر وجود آزار جنسی کودکان شد. بهتر است به جای درگیر شدن در بحث آمار و بود و نبود آسیب های اجتماعی که محل مناقشه است، نکاتی در مورد پیشگیری از آزار جنسی کودکان را یادآوری کنم.

 این که هر روز صبح به کودک خود بگوییم : " مواظب خودت باش! " کافی نیست. نصایح کلی فایده ای ندارد. ما به عنوان پدر و مادر باید بدانیم دقیقا چه خطراتی در کمین فرزندانمان است و در باره این خطرات به صورت روشن با بچه ها گفت و گو کنیم. بر خلاف تصور ما آگاهی کودکان از مخاطرات جنبه بدآموزی ندارد. درست همانگونه که عبور از عرض خیابان را به کودک خود آموزش می دهیم، در مورد آسیب های اجتماعی مانند عادت به سیگار ، اعتیاد به مواد مخدر ، رفتارهای پرخطر جنسی ، آزار جنسی توسط بزرگترها و یا همکلاسی ها و....به فرزند خود آگاهی بدهیم. مطمئن باشید سکوت شما به دلایل اخلاقی ، باعث می شود که کودک شما از طریق گروه همسالان به شکل ناقصی با این مسایل آشنا شود و در خانه پنهانکاری کند.

 اذیت و آزار جنسی کودکان در همه جوامع از پیشرفته تا عقب مانده رایج است. این حرف که چنین مسایلی در خانواده ما بی سابقه است، باعث مصونیت فرزندان ما نمی شود. خانواده ها معمولا به کودکان خود در باره صحبت کردن با غریبه ترسناک و بچه دزد در کوچه و خیابان هشدار می دهند و تاکید می کنند که از افراد غریبه خوراکی و هدیه نگیرند و به آدم هایی که نمی شناسند ، اعتماد نکنند. این هشدار بحایی است اما شیوه های سوء استفاده از کودکان اغلب پیچیده تر است. بیشتر کسانی که دست به سوء استفاده جنسی از کودکان می‌زنند، به نوعی آشنای کودک محسوب می شوند و کودک در برخورد اول به آنها اعتماد می کند. اصل اساسی در پیشگیری از خطر آسیب های اجتماعی این است که بتوانید با فرزند خود رابطه عاطفی مناسبی برقرار کنید و کودک بدون ترس از توبیخ و تنبیه با شما صحبت کند و اطمینان داشته باشد که شما در همه حال از او حمایت می کنید.

 به کودکان خود ،دختر و پسر ، آموزش جنسی بدهیم. از آموزش جنسی تصور وحشتناک و یا غیر اخلاقی در ذهن خود مجسم نکنیم! می توان با رعایت حدود اخلاقی و شرعی و متناسب با سن کودک به او آموزش جنسی داد. مثلا برای کودک دبستانی، آموزش جنسی در این حد ضروری است که هیچکس چه غریبه و چه آشنا حق ندارد قسمت هایی از بدن اورا لمس کند و به فرزند خود بگویید در صورتی که با این مساله روبرو شد فورا شما را مطلع کند. کودک شما در مدرسه دوستانی دارد. شناخت کافی در باره خانواده آنها به دست آورید چون ممکن است افراد نانابی در خانواده دوست مدرسه ای کودک شما باشد که اعتماد فرزند شما راجلب کرده و به فکر سوء استفاده از او بیفتند.

 به فرزند خود تاکید کنید که در مسیر مدرسه دعوت هیچ آشنا و یاغریبه ای را برای سوار شدن در خودرو شخصی یا ترک موتور را نپذیرد. اجازه ندهید فرزند شما ساعتها در خانه همسایه بماند و یا شب بدون حضور شما در خانه بستگان بخوابد. کودک شما باید بداند که احترام و اعتماد به بزرگتر را فقط در چارچوب های شناخته شده مانند مدرسه و خانواده سلولی خود رعایت کند.

 اگر قرار است فرزند شما با دوستان یا از طریق مدرسه به مسافرت و اردو برود ، در باره جزییات برنامه از جمله محل اسکان ، کیفیت خوابگاه ، صلاحیت سرپرستان اردو و.... پرسش و تحقیق کنید. مطمئن باشید که بدون اجازه کتبی شما کسی حق ندارد فرزند شما را به اردو ببرد. به فرزند خود یاد بدهید که در مقابل پیشنهادهای غیر معمول با قاطعیت نه بگوید. شما به عنوان پدر و مادر باید مراقب تغییر رفتار کودک خود باشید و علت این تغییر رفتارها را با خوش خیالی به فشار درس و یا مسایل خیالی دیگر تقلیل ندهید. اگر کودک شما ناگهان پرخاشگر و عصبی شده، اگر فرزند شما مدتی است گوشه گیر شده و حواسش پرت و غرق در تخیل است . اگر در چهره او آثار شرم و گناه می بینید و هربار نگاهش را از شما می دزدد. اگر یکباره دچار افت تحصیلی شده و یا خواب و اشتهایش ناگهان مختل شده است...ممکن است فرزند شما مورد آزار جنسی قرار گرفته باشد. البته این فقط یک احتمال است اما باید آن را جدی بگیرید.

 مدرسه خانه دوم فرزند شماست . به مدرسه فرزند مرتبا خود سر بزنید . با معاون و مشاور مدرسه و معلمان او صحبت کنید. درباره نقاط ضعف و قوت رفتار و شخصیت معلم یا معلمان فرزند خود کنجکاو باشد و با او در این باره بحث کنید. فراموش نکنیم که فرزند ما نیاز به مراقبت آگاهانه ما دارد. این یک مسئولیت اخلاقی ، شرعی و انسانی است.

*کارشناس مسائل آموزشی

پرینت

کودک ملک شخصی نیست

هفدهم مهر ماه سال نود و یک هجری شمسی مصادف با هشتم اکتبر دو هزار و دوازده به عنوان« روز جهانی کودک» نام گذاری شده است.

بدون شک کودکان هر جامعه ای سرمایه گران بهای آن جامعه هستند. چرا که مهم ترین سرمایه جامعه محسوب می شوند.کودکانی که چرخ پیشرفت هر کشوری در آینده بر اساس تلاش، مسئولیت پذیری، توانایی و ... آنها خواهد چرخید. به همین دلیل توجه به رعایت حقوق آنان، تسهیل دسترسی آنان به آموزش، زندگی در کنار خانواده و ...برای کودکان ضرورتی اجتناب ناپذیر است.این در حالی است که ترک تحصیل یا محرومیت از تحصیل، حضور در خیابان برای زندگی یا کار در خیابان و محیط های غیر ایمن،تعرض به حقوق آنان به شکل کودک آزاری در انواع مختلف آن، نداشتن سرپرستان موثر و معضل بد سرپرستی و ... می تواند کودکان هر جامعه ای را با مشکل جدی مواجه کند.لذا ضروری است در زمینه حمایت از حقوق کودکان نسبت به چند نکته اهتمام ویژه تری شود:
1- آموزش مستمر موضوعات،حقوق و مسایل کودکان به کسانی که با آنان سر و کار دارند از جمله والدین، معلمان، مربیان،نیروی انتظامی، قضات.
2- بستر سازی برای آموزش کودکان لازم التعلیم محروم از تحصیل و ادامه تحصیل کودکان بازمانده از تحصیل.(در اصل سی ام قانون اساسی نیز بر این حق تاکید و تصریح شده است).
3- اتخاذ رویکرد های مناسب برای توسعه و تقویت آموزش مهارت والدینی برای زوجین جوان.
4- حمایت همه جانبه از کودکان در معرض آزار و آزار دیده و بد سرپرست.
5- تسهیل دسترسی کودکان به خدمات حوزه بهداشت و سلامتی.
6- اتخاذ سیاست های مناسب رسانه ای در حوزه کودکان.
7- تسهیل دسترسی کودکان به خدمات اجتماعی مورد نیاز.
8- توجه ویژه به کودکان ساکن در مناطق کم برخوردار.
9- اتخاذ تمهیدات مناسب برای حمایت ویژه تر از کودکان دارای نیاز های خاص و خانواده های آنان.
10- خودداری از ثبت ازدواج کودکان در زیر سن قانونی مصوب در کشورو برخورد جدی با عاملین این تخلف.
11-با توجه به این که در کشور طبق ماده هشتاد قانون کار« افراد 15 تا 18سال کارگر نوجوان نامیده می شوند» و به نوعی کار این کودکان در چارچوب قانون کار و با رعایت مفاد مواد81 تا 85 قانون کارمجاز شمرده است، ضروری است در خصوص کار های که کودکان از آن منع شدند نظارت مناسب صورت گیرد تا از هر گونه بهره کشی و استثمار کودکان جلو گیری شود.
12-در اجرای قوانین موجود کشور در زمینه حمایت ازکودکان از هیچ کوششی دریغ نشود.
13-لایحه پیشنهادی قوه قضاییه در حمایت از کودکان و نوجوانان که از سال 85تدوین آن اغاز گردیده و در سال 1387 در شورای عالی قضایی تصویب شده و آبان 1391 از طریق دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است و در حال حاضر در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس (به عنوان کمیسیون اصلی رسیدگی به این لایحه) دردست بررسی با سرعت بیشتر ثصویب گردد.بدون شک تصویب این لایحه و تبدیل آن به قانون پس از طی مراحل قانونی، فرصت مناسبی برای حمایت ازکودکان و نوجوانان(افرادزیر18 سال) را در کشور فراهم می کند که می تواند برای بسیاری از کشور ها به عنوان الگو باشد.

نظر به اهمیت جایگاه و حقوق کودکان در دین مبین اسلام انتظارمی رود در سیاستگزاری های کلان کشور درحوزه های مختلف از جمله حوزه اجتماعی موضوع کودکان نیز از اهمیت بالایی برخوردار باشد. چرا که کودکان امروز آینده سازان فردای کشوردرحوزه های مختلف خواهند بود.

انجمن مددکاران اجتماعی ایران از همه مسئولین و کارشناسانی که در حوزه های مختلف تقنینی، قضایی، اجرایی، آموزشی، فرهنگی، اجتماعی در بخش های رسمی(دولتی و حاکمیتی) و غیر دولتی که در راستای تقویت حقوق کودکان تلاش سازنده داشته و دارند سپاسگزاری می نماید.

منبع: خبرآنلاین